هدف: پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل مبانی تربیتی کانون های فرهنگی-آموزشی مساجد، درصدد پاسخ به این پرسش برآمد که این کانون ها به کدام مبانی پایبند بوده و از چه اهداف و اصولی پیروی می کنند؟ روش: این پژوهش با استفاده از رویکرد توصیفی- تحلیلی و به کارگیری روش تحلیل محتوای قیاسی- استقرایی، به صورت مطالعه موردی «مجموعه تربیتی حضرت روح الله(ره)» مشهد را مورد بررسی قرار داد. یافته ها: یافته های پژوهش شامل مبانی تربیتی، اهداف، اصول و روش های تربیتی بود که طی تحلیل محتوای اسناد این مجموعه تربیتی به دست آمد. مبانی تربیتی در دو سطح کلان و خرد طبقه بندی شد. مبانی سطح کلان (سیاست گذاری) ارائه شده در حوزه ساختاری (ناکارآمدی بسترهای نظام آموزش و پرورش موجود)، و در حوزه رویکرد (محوریت مسجد در امر تعلیم و تربیت، تقدم پرورش بر آموزش، مرجعیت علمی-اخلاقی مربی و اولویت نقش خانواده در تربیت) بودند. هم چنین مبانی تربیتی سطح خرد (اجرا) در حوزه محتوای تربیت (اولویت ساحت تربیت اعتقادی- عبادی- اخلاقی، ساحت های مختلف انسان و لزوم توجه به آن) و در حوزه روش های تربیت (اهمیت بسترسازی و تدریج در ارائه محتوا، تنوع ظرفیت متربی و توجه به آن) شناسایی شد. نتیجه گیری: به نظر می رسد این مجموعه ها علی رغم تنوع، از حیث مبنا و هدف از اشتراک بالایی برخوردار بوده اما در اصول و روش ها تفاوت بین کانون های فرهنگی-آموزشی مختلف قابل توجه می باشد. از این رو، یافته های حاصله در دو سطح کلان و خرد می تواند در نظام های تربیتی مورد استفاده قرار گیرد.

در معماری امروز گرایش به کالبد های چند عملکردی و چند وجهی مجددا مورد توجه قرار گرفته است، دیدگاهی که خصوصا در معماری سنتی ما از بدیهیات طراحی بوده است. مدرسه از جمله عملکردهایی است که با ویژگی های خاص خود نه تنها پتانسیل مناسبی در پذیرش عملکردهای مختلف دارد، بلکه می تواند نقش های متفاوتی در زمینه مسائل اجتماعی و فرهنگی ایفا نماید. در این مقاله سعی بر آن است که پتانسیل های ویژه مدرسه ای در خدمت محله، تحت عنوان مدرسه محله، معرفی شده، خصوصیاتی نظیر تمرکز منابع و چگونگی مکان یابی بهینه در محله با توجه به نظریه های برنامه ریزی و طراحی شهری مورد بررسی قرار گیرد و مشخصات دیگری نظیر مقطع تحصیلی آن پیشنهاد شود. تعیین مکان مناسب برای مدرسه محله، تاثیر این مکان یابی بر چگونگی سازمان دهی مرکز محله و سلسله مراتب عملکردهای آن و هم چنین تاثیر احداث مسیر پیاده محلی و میدان محلی در جوار مدرسه محله، بر شور و سرزندگی محله، از موارد پرداخته شده در مبحث نهایی می باشد.

مقاله حاضر قابلیت کانون های فرهنگی و هنری را به مثابه تشکل های مدنی دانشگاهی در توسعه سرمایه اجتماعی مورد بررسی قرار می دهد. با استناد به رویکرد نظری پاتنام و متناسب با موضوع تحقیق اشکال سه گانه «سرمایه اجتماعی درون کانونی»، «سرمایه اجتماعی بین کانونی» و «سرمایه اجتماعی نهادی با توجه به مولفه های سه گانه سرمایه اجتماعی یعنی «شبکه روابط»، «همیاری» و «اعتماد» در بین این کانونها مورد بررسی قرار گرفته است. ترکیبی از روش های کمی (پیمایش) و کیفی (مصاحبه عمیق) به منظور گردآوری داده ها استفاده شده است. اعضای کانون های فرهنگی و هنری دانشگاه های دولتی شهر تهران جامعه آماری تحقیق هستند. حجم نمونه در بخش کمی 200 نفر و در بخش کیفی 25 نفر است. نتایج بیانگر این است که اشکال درون گروهی سرمایه اجتماعی (درون کانونی) بر اشکال برون گروهی و تعمیم یافته (بین کانونی و نهادی) در کانون ها غلبه دارد. اگرچه تمایل در بین کانو ن ها در جهت گسترش اشکال برون گروهی سرمایه اجتماعی وجود دارد اما فضای ایجاد شده توسط مدیریت دانشگاه ها و اعمال محدودیت های گسترده امکان توسعه سرمایه اجتماعی تعمیم یافته را از کانون ها سلب کرده است.

مقدمه: به همان اندازه که برنامه ریزی برای تربیت دینی مهم است شناخت مسایل و آسیب شناسی آن نیز از اهمیت برخوردار است. آسیب های احتمالی در تربیت دینی، کوشش های مربیان را بی حاصل خواهد نمود؛ بنابراین شناخت جنبه های منفی تربیتی، کم اهمیت تر از شناخت جنبه های مثبت آن نیست؛ از این رو تحقیق حاضر با هدف بررسی وضعیت موجود تربیت دینی و آسیب شناسی آن در کانون نخبگان سلمان فارسی به عنوان یکی از موفق ترین کانون های فرهنگی تربیتی دانش آموزی کشور انجام شده است. روش: در این تحقیق مربیان و متربیان کانون به صورت تمام شماری با روش توصیفی-پیمایشی و ابزار پرسشنامه با روایی 81% و پایایی 2/81% از سه منظر «روش های تربیتی» و «محتوای آموزشی» و «رابطه مربی با متربی»مورد بررسی قرارگرفته اند. یافته ها: نتایج آمار توصیفی نشان می دهد که رابطه مربی با متربی با آسیب هایی از قبیل بدبینی نسبت به مربی، ایجاد روحیه خودبزرگ بینی و ایجاد بی میلی و نفرت نسبت مربی روبرو شده است. روش های تربیتی نیز با بروز لجاجت، دشمنی، از بین رفتن آبرو و ایجاد نفاق و دورویی در متربی همراه بوده است. همچنین محتوای آموزشی نیز با نگرش منفی و بدبینی نسبت به محتوای دینی، یادگیری سوگیری در موضع قضاوت، ایجاد تزلزل در باورهای دینی مواجه شده است. نتیجه گیری: با توجه به آسیب های شناسایی شده، کانون های فرهنگی تربیتی دانش آموزی باید نسبت به اصلاح محتوای آموزشی، روابط بین مربی و متربی و روش های تربیتی خود اقدام نمایند.

مقدمه و هدف پژوهش: در پژوهش حاضر برای هویت فرهنگی 7 شاخص اصلی در نظر گرفته شده است شاخص های انتخابی شامل، باورهای مذهبی، ارزش ها، هنجارها، اسطوره ها، نمادها، میراث فرهنگی و موقعیت جغرافیایی ویژه ایران هستند.روش پژوهش: با توجه به موضوع پژوهش روش تحقیق حاضر بر اساس روش تحلیل محتوا و توصیف اطلاعات جمع آوری شده از طریق پرسشنامه می باشد. همچنین نوع پژوهش نیز کاربردی است.یافته ها و نتیجه گیری: می توان نتیجه گرفت که در محتوای فعالیت های فرهنگی کانون به باورهای مذهبی، ارزش های فرهنگی اسطوره ها، میراث فرهنگی، نمادهای فرهنگی، هنجارهای فرهنگی، جغرافیای ایران، باورهای مذهبی، ارزش های فرهنگی، اسطوره ها، میراث فرهنگی، نمادهای فرهنگی، هنجارهای فرهنگی، جغرافیای ایران پرداخته شده است. همچنین در محتوای قصه های ایرانی و اسلامی به باورهای مذهبی، ارزش های فرهنگی، اسطوره ها، میراث فرهنگی، نمادهای فرهنگی، هنجارهای فرهنگی، جغرافیای ایران پرداخته شده است. با توجه به میزان تفاوت نظر پاسخ دهندگان، اندازه جامعه که مرکب از مدیر، کارشناسان ومربیان فرهنگی و هنری و ادبی هستند بالغ بر 226 نفر می شوند که با توجه به تعداد کم این جامعه حجم نمونه و جامعه یکسان گردیده است و پرسشنامه در بین آنان توزیع گردید که از این تعداد 162 پرسشنامه به محقق عودت داده شد.

پژوهشِ حاضر از منظرِ روش شناسی کیفی به بررسی تفاوت‎های موجود در نوعِ موسیقی مصرفی جوانان شهر تهران و تفسیر ایشان از آن می‎پردازد. جهتِ فهمِ جامعه شناسانۀ تفاوت‎های مصرفِ موسیقی جوانان این موضوع از رهگذرِ سرمایۀ فرهنگی_ مورد بررسی قرار گرفت. با توجه به داده‎های متنی پژوهش، پژوهشگران از میان روش های کیفی روشِ تحلیلِ محتوای کیفی را انتخاب کرده‎اند. داده های پژوهش از طریقِ مصاحبۀ نیمه ساخت یافته با مشارکت کنندگانِ پژوهش گردآوری شده است. با توجه به اهدافِ پژوهش جریانِ انتخاب مشارکت کنندگان بر مبنای نمونه گیری هدفمند صورت یافته است. پژوهشِ حاضر تفاوت‎هایی که میان کنشگرانِ جوانِ با سرمایۀ فرهنگی متفاوت در حوزۀ مصرفِ موسیقی و تفسیر آن وجود دارد را در قالبِ مفاهیم و مقولاتی نشان داده است. این مفاهیم و مقولات عبارت‎اند از: 1. ذائقۀ تربیت شده و ذائقۀ حسی 2. هارمونی و شوریدگی 3. رهنمون‎های مذهبی: مواجۀ نقدآمیز و مواجۀ طردآمیز 4. شنیدن ناشنیدنی ها و دیدن نادیدنی ها و 5- بخشی از ما. نتایج پژوهشِ حاضر نشان می‎دهد، مادامی که کنشگرانِ اجتماعی در سطحِ بالایی از سرمایۀ فرهنگی قرار دارند، در زمینۀ مصرفِ موسیقی به سمت نوعی فرهنگ گرایی رغبت و گرایش دارند. اما در نقطۀ مقابل کسانی که سرمایۀ فرهنگی به میزان اندکی در اختیار دارند به طبیعت نزدیکتر هستند. به عبارتی، ایشان قادر نیستند خود را وارد کدهایی کنند که با آن بتوانند موسیقی هایی نظیر سنتی، کلاسیک غربی یا موسیقی باروک را بازشناسی کنند. بنابراین از دو مفهومِ محوری فرهنگ‎گرایی و طبیعت‎گرایی جهت صورت‎بندی کردند،تفاوت های موجود در مصرف و تفسیر موسیقی در نزد جوانان می‎توان استفاده کرد.